16 Austos 2018 Perembe
Anasayfa > KRTE > Droka Kurd Kurdistan
Droka Kurd  Kurdistan

Droka Kurd Kurdistan

25.05.2017 14:48 12 14 16 18 yazdr
Derheq Kurd Kurdistan de nivseke balke

Droka kurd Kurdistan, destpka w, di hate deme sumeriyan hwd. Pit sumeriyan re, deme Babil aqadiyan pit w re deme duyemin ya sumeriyan li ber Dicl Firat dij. Pit wan deman re, birz li dv hevd, demn ur, hr mtaniyan, gt nariyan ditne jn kirin. Pit deme nariyan re, w dem, were deme Medya ji w dem j w were pit zayn dema edadiyan, merwaniyan deme eybiyan hwd. Ev dem, bi rz li dv hevd demna droka Kurdistan yn dewlet na.

Droka Kurdistan, li herm bi pven pketinn xwe re droka herm j ji bin ve kif dike. Ji ber v yek, fahmkirina w, w ji aliy ve b temen ba qanc fahmkirna herm.

Demn ber zayn Kurdistan

Ku mirov bahsa demn ber zayna droka Kurdistan bike, divt ku mirov bizanib ku di w dem de, weke ku bi Xinasefon re t ser ziman, "kardox" hene. Di dema Hryan de j reng "kurda" nav kurdan t bikarhann. Di dema Gtiyan de, ev nav heye. Di w dem de, bi v yek re, mirov dibne ku ji Kurdistan re "welat kurdan" an j "kardoxiyan" t gotin. W di deme Gtiyan de kurd, pketineka mazin bijn. W welattiya wan ya w dem, w bi fr cerbneka mazin bigih ast deme mparatoriy nz 400 sal bij. Pit wan re, demn u tne jnkirin, w deme wan ji hol nerak, L w away rveberiya wan ji hol rak.

Deme Mtaniyan Hriyan, w demeka xanadan b. Pit deme Uriyan re ku ew demna bixanadan yn li dvhevd jna, w weke ku di berdewama wan de, li herme botan ya rojavay bakr Kurdistan dikeve ku bar rojavavay Kurdistan dike nava xwe de, w di qadeka mazin de pketina wan bibe. Ew der, w hate ku bigih herma Rehay ku di w dem de j re "kalden-Ur" dihate gotin, w ji wan re hermeke navend b. Firat bilindbna w ava w, li ber w, temen jiyaneka xurt pket diafirne jiyan ji li wir p dikeve pketineka mazin dij. Di deme Uriyan de j, di deme Hr mtaniyan de j, em dizanin ku xwediy zann kevneopiyeka mazin in pirtkxaneyn wan hene. Zanebneka wan ya pirr mazin heya. Gt, w bidest bikarhanna ayaran bikin weke rpeln nivsandin. W Med j, w kevneopiya wan ji wan bigirin bidina berdewam kirin.

Navenda Gtiyan Herma Cizre bota b. Wan, w dem ji Cizre bota re digotin "gerzbaqarta". Cizr, ew kelehe w ya mazin, h ji deme wan maya. Di deme Gtiyan de hatiya kirin. Ji xayn w keleh, em dizanin ku gelek ben w ku ro ji hol rabna hene. Herme dora w j hatiya rastkirin hatiya vekirin ji jiyan re. Ji v yek re hin sedemna pir mazin hena. Tirba Neb Nuh di w dem de cih her xwe j re t dtin li wir t kirin. Ew tirba w ya ku ro, weke ku li nv Czr ya. Di deme ku hatb kirin de li ber ava Dicl hatib kirin. end ku av iqandin pre dibe bi ber kmbn ve di, d navber dikeve nava tirb em dicl de. Neb Nuh, weke proziyeka her dem ya. Di deme wan (gtiyan) de j ew proziya w heya mirov di tgihitina w de na. Di deme Gtiyan de ew nirxtiya neb Nuh heya. Hing, Ola zdiy heya serdesta pergaliya yek-xwdayiy diafirne. Gt, w demeka w ya pirr pket bi tgihitin b.

Pit deme Gtiyan deme Nariyan hatina deme Mediya

Deme Gtiyan, w li Kurdistan, pketineka mazin bide kirin. Away rxistinbna wan li ser temen hermbn ya. Herm bi herm rxistiniya wan heya. Her herm mr w heya. her herm, mr w, weke key w ya. Ya ku di ast bilind de wan digihne hevd, pergale ol nirxtiya wan ya bi w ya ku ew hem li dora w gihitina hevd ya. Zanebna wan, w wan hertim di bra hevd de bihle. Tkiliya herman j, weke ya ltiya ku hate roja me bi kurdan re jn dib ya. Her herm bi ltiya xwe re xwediy hz xwe ya j. Di bin mr de bi rxistin a. Her mirov u dij bi mr ve girday ya ji w wirdetir, ku pdiv p hebe, ervanek parastna herme xwe ya j. Ji bo w di mirin j.

Hate ku dem t deme Nariyan w ev wilo berdewam b. L di w navber de li herme hin bi hin hzeka din j bilind dibe. Ew j, hz mazinbna Asriyan a. Ew j, w d ji sadsaln 16. 15 min p de bidest mazinbna xwe bikin. Bi w re, end ku ew bihz dibin w bixwezin ku li herm serdest bibin. Pit Gtyan re li herm Nar d hin bi hin mazin bna ji qadeka ku ji ber Zagrosan digih hate herm Botan ber Dicl ji wir j hate ber Firat serdestiya wan heya. Destpka wan, w herme botan b. Pitre w navenda wan xiiq herme Srt, Wan M hwd. L di demn wan dawiy de w Zagorosan b navenda wan. Bi w re, serdestiya wan li iyay mazin agir j dibe. Wek din j, ev der, ji wan re parastinek ji dike.

Asr, pit ku mazin bn, w d bi Nariyan re bikevina er de w di sala 1128an de w erek mazin mazin bi Nariyan re bikin. Deme ku Asr tne ber Nariyan, d ji her herm her mr w yan j key w, w hze xwe bide dora xwe were qada er bi hev re bikevina er de bi Asriyan re. L w tk herin. Bi w re, w Asr, weke ku bya mal drok j, w 43 keyn Nar dil bigirin w ji berdla ban de wan serbest berdin. Ev dem, pitre w nariyan ji drok nebe. L w serweriya wan ya gtk ji hol rak. W d ji w deme hate sadsale 8. min, w tekoneka mazin bi away rapern w li ber Asriyan bidina kirin. Hate ku tne sadsale 7. min, w bi rapern serhildann ku dibin re w li ber wan bi serbikevin w desthilatdariya Asriyan ji hol rakin. Ku weke u di nav kurdan de hate ro, weke "serketina Kaway Kesinkar" t zann bibe w ew serketin, ku weke rojeka proz ya ola zdiy ya, w di roja 21 adar de pk were w d weke ku hate ro di nav kurdan de t gotin w ew roj "Newroz" b. Pit w serketina kurdan re w deme serdest ya Mediyan bi desthilatdar w dest p bike.

Dema slamiyet

Dewleta Eybiyan a kurda ya her mezin

slamiyet di sedsala 7'an de derket w dem kurd di navbera mperatoriya Sasan mperatoriya Bzans de perekir dijyan. Hjmara wan pir km be j hinek kurd di dema Mihemed Pxember de bne misilman, L pirraniya kurdan di dema Xelfe Omer de ku dema artn Misilman an di sala 637'an mperatoriya Sasaniyan hilandin erd Kurdistan feth kirin pirraniya kurdan slamiyet pijirandin bn misilman, d kurd di nav Dewleta slam de jiyan. Pit sedsaleke din kurdan gellek dewlet j ava kirin. Dewleta her pn ji aliy Sadaq kur El ve li Rojhilata Kurdistan li rmiyey bajarn derdor w di sedsala 8'an de Dewleta Sadakiyan ava kirin. Pit w Dewleta Eysan, edad, Hezarhesp Dewleta Eybiyan wek din hatin avakirin.

Kurd yek ji geln her kevnare yn Mezopotamyay ne. Bi kmay ji mparatoriya Medya vir ve gel kurd, chek girng di droka aristaniy de girtiye. aristaniya ku li ser riyn bazirganiy yn girng hatiye avakirin, bi rn Helen, Rom, Bzans, Ereb, ran paiy j Osman re r bi r maye. Kurdan li hember van ran bwestan ji bo parastina serxwebn azadiy li ber xwe dane; tev hem ferman komkujiyn xwndar j, kevneopiya berxwedan, mna yek ji nirxn her girng y and toreya xwe dtine bi berhemn xwe yn gel re ew dane jiyandin.

Gel Kurdistan bi sedan sal wey rxistin y civeka komunal, ku girdana endaman ji nzkahiya xwn pk t domand. Ev dirv rxistin ku mirov dikare wek civak-abor binav bike, bi taybet ji l eran pk dihat bingeha xwe ji koertiy digirt. Ji ber van taybetiyn civak ye ku kurdan, ji dla dewletek yekgirt ku ji navendek t birvebirin, mrtiyn pik sazkirine. Berxwedann van mrtiyan li hember rn dijwar yn biyaniyan lawaz mane ew nikarne li ser piyan bimnin.

Beriya slamiyet ola Kurdan li gor hinek avkaniyan Zerdet b. hinek ji zanayan j mna Tewfq Wehb dibjin ku kurdan ola xwe ya ciyawaz hebn. Pit rn ereban belavbna misilmantiy, kurdan dev ji Zerdetiy, ku yek ji oln yekxweday y ji her qedman ya Rojhilata Navn e berdan slamiyet hilbijartin bn misilman.

Li sedsaln yekemn slamiyet da, ku erebn misilman eri kirin ser mperatoriya Sasan, niviskarn ereb weki bn Nedim, behsa er hoz yn bar Zagros dikin. Ew nav wek Hoz j diht nivisandin gotin. Hoz j di ziman kurd de bi manaya malbat (clan, family) e, weke Xzan j t bi kar ann. Nav kurd j ku pit bizir bna eir Hoza ji aliy nivskarn ereb jibo gel me hatiye bi kar anin, ayni manaye clan (bi inglizi) dide. Hnek ji brmendn kurd li ser w baver ne ku Kurdn ro, Hozn dema kevnar in, ku pishti islamiyet tevi eskern erebn misilman, berev (Kurdistana) bakr-rojava ketin r u pishkek ji Anatolia ji romiyn xristiyan dagr kirin u kirin axa xwe. Hoz nav gel Elamiye, ku aristaniyeta kevnara wan ji aliya Farisan u Asuriyn dijber hat ji nav birin, u li jr nava Hozi jiyana koceri li ser iyayn bar-rojhilata Kurdistan girtin ber. cavkaniyen ermeniyn kevnar j kurdan weki mar qal dikin, ku di zimane wan da ba manay mar e (mna kurd), u mar j unsureke giring li ola Elamiyan b.

rn ser Rojava ya Xiristiyanan yn bi nav Sefern Xaperestan li ser Rojhilata Navn, ku bi mebesta bidestxistina riyn bazirganiy dihatin kirin, bi tekon berxwedann mrtiyn Kurdan bi saya fermandarn kurd yn wek Selehedn Eyb hatin rawestandin. Berxwedana Kurdan di v dem de r li ber dagirkeriya Rojhilata Navn girtiye.

Di sala 1514'an de erek di navbera mparatoriyn Osman ran de dest p kir. Tenha sedema v er ew b, ku kolonyalstek n ji Kurdistan re b diyar kirin. ran di v er de tk Kurdistan tev ket bin desthilatdariya Osman. Di v rew de Kurdan demek maf otonom heb sstema xwe bi xwe birve dibirin. Di demn pwist de kurdan bac leker didan mparatoriya Osman bi v away kurd, demek dirj di bin desthilatdariya v mparatoriy de man.

Bi peymana Qesr rn ya 1639'an, Kurdistan carek din di navbera van her du mparatoriyan de hate parvekirin. Bi v peyman re droka gel kurd ya parvekir, ku heya roja me didome dest p kir. Tevahiya ern ku pit v dirok di navbera van herdu dagirkeran de rdane, li ser xaka Kurdistan bne ji ber v sedem, kjan al di van eran de biserketibe, y binket her gel Kurd bye. Herd dewletan j, ji bo ku bikaribin serhildann Kurdan tk bibin, bastra (struktura) civak-abor ku li ser hmn li ava bye destek kirine tkiliyn hilberiy yn pamay tev pergaln civak yn er parastine. Yn ku bi r hatine, ji bo berdewamiya tkiliyn hilberiya rabor, hewl dane da ku avkaniyn pvebirina aristaniya Kurdan biiknin; hzn hilbern wran kirine avkaniyn pvebirin, yn ku hebne j xitimandine.

Di qirna 19'an de ku kaptalzm ber bi navnetewebn ve bi p diket, hewldann ji bo guherandina nexeya chan j zde dibn. Hinek j bi bandora bizav tevgern azadiya netewey, mparatoriya Osman ber bi hilwene ve rbir mab. Herma ku mparator bi Rojhilat Asya ve girdida Kurdistan b ji ber v yek j Kurdistan qada her stratejk ya mparatoriy b. Ji bo cih xwe y stratejk, hebna Kurdan bala dewletn w heyam yn bi hz dikiand ser xwe. Bi taybet j, projeyn Riya Hesin ya Berln-Bexday ku diviyab di Kurdistan re derbas bibe, ev proje welat kir egera bihevketinn dijwar di navbera dewletn Osman, ngilz, Frans, Alman Rs de.

Statuya mtingeha navnetewey ya Kurdistana roj, pit geng peymana 18-26' Nsana 1920'an di Konferansa San Remo de dest p kir. Partiya "tthat Terakk" ku nijadkujiya Ermeniyan bi rxistin kirib peyikandib, mparatoriya Osman xist nav er Chan y Yekemn. Pit ku mparatoriya Osman, ya ku di v er de ciy xwe li gel Almanya digirt tk , derfet kete dest mirovahiy ku tevahiya neynokn v dewleta dagirker hilkine.

Yek ji rgezn sereke y sosyalizm ku li Ewrupa p diket li Rsya bb desthilatdar "rgeza maf diyarkirina arensa neteweyan ya xwe bi xwe" b. Sermayedariya li rojava ku ji hiyariya geln rojhilat nerihet b dixwest wan di bin rvebiriya xwe de bigre j, xwed li v rgez derket. (Di prensbn Wilson de ku bi Serokkomar DYA Wilson hatiye binavkirin ji 14 bendan pk t, heman rgez ch digre.) Bel Peymana Sewr ya di 10' Tebaxa 1920'an de, ku b lana belavbna mparatoriya Osman di demek wiha drok de pk hate.

Lihevhatina Sewr

Li gor lihevhatina Sewr, li ser axa mparatoriya Osman biryara damezirandina dewleteke Kurdistan ( Ermenistan) heb. Bendn v peyman yn 62, 63 64'an destnan dikin, b di i rew de awa Kurdistaneke serbixwe d b damezirandin. Benda 62'an Kurdistan weha dide nasn: "Devera di navbera rojhilat Firad, bar Ermenstan, Tirkiy Sr, yn ku tixbn wan d di peroj de bn diyar kirin, hermn ku Kurd t de bi piran ne". Di destpk de di bin ewlekariya hikmetn ngilztan, Fransa talya de d mna hermek xweser bimne. "Di maweya v sal de gel Kurd, ango gel v herm heger bi piran daxwaz bike ku ji Tirkiy bi tevah veqete serbixwe bibe ser li Civata Gelan bixe Civat, baweriya xwe p bne ku kapasteya v gel, ya damezirandina serxwebn heye damezirandin qewt bike, Tirkiy ewlet dide ku ji bo v damezirandin dest ji tevahiya mafn xwe berde," (Bend: 64). Dawiya v bea peyman wiha ye: "Heger pit damezirandina dewleta serbixwe ya Kurdistan, Kurdn li wilayeta Musul, ku beek ji Kurdistan ye, daxwaz bikin ku tev Kurdistan bibin, ti trazn hzn hevalbend d nebin."

Heman dewletn ku bi van gotinan damezirandina Kurdistan dipejirandin, pa dev ji geln navxweyi berdan ji bo ku Yektiya Komarn Sovyeta Sosyalst dorp bikin, berevaj bicihanna bendn peyman, destek dan damezirandina Komara Tirkiy gel Kurd feda kirin. Bi peymana bi Komara Tirkiy re, ya 24' Tirmeha 1923'an li Lozan, hm dewleta netewey ya yekpare hate dann.

Peymana Lozan

Pare kirina Kurdistan

Peymana Lozan, tev hin lihevhatinn dewleta Tirkiy yn din, hate temam kirin Kurdistan di navbera Tirkiy, Sr, raq ran de hate dabekirin. Di her be de tevahiya berhemn hebna gel Kurd, ketin ber talankirin piavtina Tirk, Ereb Farisan.

Li hember hewqas zehmetiyan j, Kurdan ti car dev ji tekona serxwebn azadiy bernedan hewl dan, ku di her keys de serbixwe bibin. Di 22' ileya 1946'an de, Kurdn li Kurdistana di bin dest rane de, di bin serokatiya Qaz Mihemmed de, Komara Kurd ya Mehabad saz kirin. Mixabin v car j gel Kurd b goriy berjewendiyn navnetewey b destek ma. Komara Kurd pit damezirandina xwe bi salek, bi tevkujiyan re rbir ma ji hol hate rakirin.

Komara Tirkiy Kurdistan Herweha di nav tixbn Tirkiy de, pit damezirandina Komara Tirkiy, Kurdan 28 caran ser hildan e: Ev hejmara serhildanan, ji al Serokkomar Tirkiy y ber S. Demirel bi xwe ve hatiye ekere kirin.

Di destpka damezirandina Komara Tirkiy de, M. Kemal di hevpeyvneke bi rojnamevanan re (16' ile 1923) v daxuyaniy dide: "Pirsgirka Kurd d qet nebe kelem li hember berjewendiyn me Tirkan. Ji ber ku wek hn j p dizanin, kesn Kurd bi awayek wisa bicbne, ku ew li hin deveran bi piran ne. L heger em bixwazin pirhijmariya wan km bikin tixbek bixin navbera me wan de, w dem em tirktiy Tirkiy mehf dikin. Div em w dem tixb biknin heya bi Erzirom, Erzincan, Swaz, Xerpt. Heta div em ln Kurd yn li ola Konya j berbiav bigrin. Ji ber van egeran, li na fikrek kurdt, ji xwe li gor zagona me ya bingehn, hin xudmuxtariyn herm d bn sazkirin. W dem, gel kjan bajar Kurd be, ew xweser xwe bi r ve bibe. Ji bil v, dema qala gel Tirkiy bte kirin, div ew j (Kurd j) di nav de bne derbirn. Gava neyn derbirn, div em li bend bin ku ew pirsgirkan derbixin. Niha Meclisa Mezin ya Netewa Tirkiy (TBMM), ji nnern Tirkan Kurdan pk t van herdu gelan tevahiya hatin peroja xwe kirine yek. Yan ew dizanin ku ev titek hevpar e. Ne di c de ye, ku mirov rabe tixbek cuda xz bike?"

(Arva Damezraweya Droka Tirkiy, hejmara belg: 1089.)

Ev belge, ji bo i armanc dibe bila bibe, dide nandan ku sazmankarn dewleta Tirkiy yn destpka saln damezirandina Komar, di derbar pirsgirka Kurd de xwed nzkbnek zelal bn.

Yek: Div ti tixb neyn kiandin, ango daben nebe.

Du: Kurd, li bajaren ku t de bi piran ne, d bi xudmuxtar xwe bi r ve bibin.

S: Dema ku qala gel Tirkiy b kirin, Kurd j d bn derbirn.

ar: Meclisa Mezin ya Netewa Tirkiy, d ji nnern rvebir yn Kurd Tirk pk b.

Pnc: Van herdu gelan, berjewend peroja xwe kirine yek.

e: Dema ku Kurd di nav gel Tirkiy de neyn derbirn, dibe ku nerazibnn Kurdan herdem r bidin.

Ev daxuyandinn ku ji aliye sazmankar dewlet ve hatine dayin, ne hewqas kevn in. L bel ji bo jiyaneke hevpar, ji Kurdan j hin hv hatine kirin. Ji Kurdan dihat xwestin ku li hember hzn Rojava yn ku axa Enedol-Mezopotamya dagir kiribn er bikin.

Kurdan, axa Enedol-Mezopotamya, wek nitiman xwe didtin li hember dagirkern v xak, ji bo rmeta mirovahiy ney binpkirin, berxwedann mezin pk ann. Gel Kurd, soza ku dab gel ku wek bira didt, bi dana qelen an c. L mixabin, pit dagirkeriya Rojava hate tkbirin, dewleta Tirkiy xwed li sozn xwe derneket. Dev ji irkatiya bi Kurdan re berda, dewlet bi armanca qelandina Kurdan, dest bi komkujiyan kir.

Droka Komara Tirkiy, bi awayek din, droka qirkirina Kurdan e.

Sedema ku me bi v kurtedrok dest p kir ev e: Rastiya gel Kurd Kurdistan, ku t daxwazkirin da ji drok bte rakirin, ne rokeke mitolojke, ku "s-ar dabekeran" li hev anne, l bel rastiyeke berbiav ya rabird ro ye. Ev rastiya ku emaran (nkar) napejirne, ji nav pelgeyn droka emarokan (nkarvanan) difre.

B awa gel Kurd heya vga ji bo azadiya nasnama xwe ya netewey li ber xwe dabe, ji ro nve j bguman d berxwedana xwe brawestan bidomne. Pejirandina nasnameya Kurdan tevlbna gel Kurd ya nav geln chan mna gelek serbilind, d bibe serkeftinek ji bo atiya chan peytandina hebna gel Kurd.

Qate Kurdistan ya ku di nav snor Iraq de ma

Li v qat nz 7 an j 8 milyon kurd dijn. Ev qat Kurdistan, pit peymane Lozan re, ku Kurdistan bu ar qat, qat di nav snor raq w dem ya ku ji n ve hate avakirin de hate hitin. Hing, h hzn Ingilz li li wir bn. Ber ku hzn ngiliz vekiihin, li wir, dewleteke ku n bi nav raq avakirin. Ew qate Kurdistan j, ne bi nav xwe bi nav ku bigit l raq hate kiirn, ew di nav de hate hasibandin. Kurdn w der j, weke yn qatn yn Kurdistan ti car ew yek her ne kirin. Pit w rew re p serhildana x mahmud berzenc ya li ber ingilzan, w baxt w dem ki bike. L ew li wir bi sernakev.

Pit w re j, mreteye x Mahmud berzenc, w berdewam bike w hertim serhildan bibe. Rveberiya raq ku hate avakirin, bi pitgiriya rojava hertim li ber kurdan b xwediy serketinek. Hate ku dem t saln 1970 hwd, w kurd,di reweka bixwe bijn. Pitre hertim rveberiy ji ji ber ku w rew ji hol rak tevgeriya ya. L bi serneketiya. Pit levkirina 1970 hwd, kurd, wekeku di gihihina xweseriya li hermn xwe. L bi Peymana Cezayir ya ku li Cezayir hate mohrkirin re, w kurd, derbeyek li w rewa xwe ya ramyar bixwn. Rojava, amarika j hewldidin ku derbeyek li kurdan bixin dixin j. Pitre j, w tekona kurdan berdewam bike. Hate ku dem t saln 1990 hwd. Di v dem de bi xurxna yektiya sovyet re w demeka n biafir. W amarika bikeve raq de w herme kurdan bi xweriya xwe re bigih biser xwe.

L ber w dem di sala 16 adare 1988an de w kurd, derbeyeke mazin bi jenosdeka ku dijn w bixwn. Rejma baas ya ku li ser kar ku ew haft salin ku bi ran re di er de ya ji bo hermn wele "at-ul arab" hwd. PIt ku er bi daw dibe, pitre bi s ar mehan w serok rejima baas Saddam Huseyin, w bi ekn kimyew ku w sadsal weke eke mirin ya her xadar kifkiriya w li ser ser kurdan bne bi kar hann. W ten li bajer Heleb w ser 5 hezar mirov re bne kutin. Kurd, w pitre bi deh salan w di bin bandra w jenosda ku hate de bin. L pit ku amarika kete raq, de d kurd j, gihitina serbixwebna li hermn xwe. Hukumete xwe avakirn parlamene xwe damazrandin.

Qate Kurdistan ya di nav snor Sr de ma

Li v qat nz 3 an j ar milyon kurd dijn. Ev qate Kurdistan, ji destpk end awa pirsgirkn w bn, pitre j wilo berdewam kirin hate roje ma j ew pirsgirkn w berdewam dikin. Gelek pirsgirkn w bi qate Kurdistan y ku di nav snor tirkiy de hate hitin de hevpar in. Ji ber ku deme ku snor hate xatkirin, nv malbatan li w aliy ku j re "binxat" t gotin li wir ma. Nv malbatan ji li v aliy tirkty ku j re "serxat" t gotin li wir ma.

Di w deme ku snor hatina xatkirn, li sriy hzn Firensa li wir serdest bn. Wan j, ew qate Kurdistan di nav w snor de hit. Pitre ku Hzn firensa bi n vekiiyan, end ku ji kurdan soza serbixwebna wan ya li ser hermn wan avakirina hukumet ya wan li hermn wan da j, pitre ew soz ti car ne hate li cih. Kurdn w qat, ji her aliy maf xwe hatina drkiirn. Ji welatn xwe ji bo ku bne ravandin, i pdiv p heb, ew kirin. hemwelattiya wan ji ji wan hate standin. Hermn wan bi arabkirn re hate roje me j r bi r dimnin. Ji xayn w j rejoma baas ya li ser kar, komkujiyn w yn amud koban hed bi wan dana jnkirin h j ew di w rew de na.

Qate Kurdistan ya ku di nav snor Tirkiye de ma

Ev qate Kurdistan, qate her mazin ya bea Kurdistan ya. Li v qate nz 15 an j 20 milyon kurd dijn. Ji ber ku pvajoyeka biavtin ya her mazin li ser ser kurdan di v qat de hate meandin, d pirraniyn kurdn v qat ji ziman anda xwe hatina drkirin. Bi v yek re jenosdeka and bi hebna xwe re bi qadaxaya li ser ziman xwe re jn. L kurdn v qat j, weke yn qatn din j ti car bindest her ne kirin hertim li berxwedan. L dewleta tirk j hertim bi ser wan de. Komkujiyn bi jenosd weke yn "Zilan", "Drsim", "Agir" hwd bi wan dana jnkirin. Ti maf wan ne hate naskirin. Weke ku li raq li herm Kurdistan ya di bindest Sr de hate hitin, ziman wan j hate qadaxakirin ew zor li wan hate kirin ku weke ku li raq sr ku li ser wan bi arabitiy mazin bibin li wir j bi tirkitiy li ser wan hate ferzkirin.

Kurdan, l ti car ev yek her nekir. Ziman xwe parastin bi bahay bi hezaran kutin elaman. Pit Peymana Lozan re ku ew hate mohrkirin kurdan dt ku d maf wan ji wan hate standin, d bidest serhildan kirin. Serhildana x Sed Pran, agir, hwd, bn. Kurdn v bi dehan caran ser hildan serhildan. L her car j tkn. L di saln 1970 y de tekona azadiya kurdan PKK dest p kir. w bi fikrek hemdem dest p kir bi serket. hem civate kurd li gor dem di deme xwe ya tekon de perwerde kir ji n ve rakir hem j hz wan ya civat derxista hol. Bi w re ro kurd, bi hezaran tekona xwe didin.

Tirkiya ji bo ku w tekona kurdan ji hol rak, pirr tahb dide xwe. Ji rojava ji welatn rojava yn weke Almanya, ngilistan Fransa hwd, pitgiriy distne ji bo ku li ber kurdan bi serkeve. Amarika j pitgiriy dide tirk li ber kurdan, da qan tirk bi serkeve kurdan tk bibe. hate roja me j w rew bi v away berdewam kir. Tirkiya, Bi gotina ku di destra xwe ya bingihn de bicihkiriya ku dibje ku "yn ku di nav snor tirk dijn bi grdana hemwelatiy ku bi tirk ve girdayna tirk in" re herkesk tirk di hasibne maf wan yn ji hebna wan cudatiya wan t yn ziman civatiy nasnak. roje me j, di hewldana ku kurdan di nav tirkiyetiy de bi halne, hewlda. ro j, w hewldan dide. Ziman wan y kurd h j qadaxaya. H j, hate roja me j kurd nikarin bi ziman xwe y dayik perwerde bibnin.

Qate Kurdistan ya ku di nav snor ran de ma

Ev qate Kurdistan nz 14 an j 15 milyon kurd l dijn. ran j weke tirk, sr ziman kurdi qadaxa kiriya. Kurd ran bi hev re xwediy drokeka pir mazin demdirj in. Ji deme Mediya ve drokeka wan ya bi hev re heya. Di deme Sasan Sefeviyan de j bi hev re mparator avakirin. Gelek nixrn wan bna wekhev. Zanistn kurd yn ku weke Bawe henif Dnwer Bawe Tahir Uryan hwd ku biqas ku ji kurdan bna zanist ji persan re j ji wan mirovn wl ax re j bna zanist. Bi v yek re, mirov kar bje ku nirxeke wan ya weke hev afirya bi dem re. L ku dem hate van demn dawiy ran rveberiya rz hrmet ji v pketina bi hev re nekir ziman kurd qadaxa kir kurd weke tirk tna hasibandin.

Bi mohrkirina peymane Lozan re qateka mazin ye Kurdistan di nav w snor w de ma. Pitre ran end ku maf kurdan di destra xwe de bicih kir j, nav hermeka wan kira "Kurdistan" j, w pitre ew ne han bicih. W j, pitre xwe tevl er li dij kurdan kir bi tirk Sr re. Pit w peyman mohrkirina w re, d kurdan li wir j ji ber ku maf wan hatina ji wan standin bi serhildann weke yn simko re ser hildan serhildan. Pitre ku yektiya sovyet ava b, Kete herme Kurdistan de bi nav" Komara Mehabad ya kurd" re ew qate Kurdistan b dewlet. L ew dewlete kurd ne hate naskirin ten 11 mehan jiya. Pitre ku hzn sovyet bi n ve kiiyan, d hzn ran ketina wirde bi serok komare kurd ya Mihabad Qaz Mihemed re gelek kurdn pand bidarve kirin. Pitre, d bdengiyak b. Pit w xurxna komara kurd re, d hin pengn kurd ravina derve pitre serhildana Kurdistan dana dest p kirin. Y ku ew destpkirin da dest p kirin pitre li bar Kurdistan bi serket l ku w bixwe ew ne dt, weke damazrner dewlet kurd Merwan bad kur dostik ku w avabna Merwanyan ne dt. Mele Mistefa Barzan j, ew avabna "Bar Kurdistan" ya weke dewletek ne dt.

Yorum Yaz
  • UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret ieren cmleler veya imalar, inanlara saldr, iddete tevik ve tamam byk harfle yazlan yorumlar onaylanmamaktadr.
Kategorinin Dier Haberleri